Het is niet makkelijk om bij een dergelijk wetenschappelijk historisch onderzoek de juiste onderzoeksvraag te stellen. Een onderzoeker is hierbij afhankelijk van het materiaal dat hij tegen komt en daarnaast ook van de tijd die hij hiervoor beschikbaar heeft. In mijn onderzoek probeer ik in de korte tijd die ik heb, zo veel mogelijk verschillende bronnen te raadplegen, die van belang (kunnen) zijn bij het onderzoek. Daarnaast maak ik natuurlijk dankbaar gebruik van de vele literatuur die al voorhande is. Ik hoop vooral dat mijn onderzoek een handvat kan zijn voor anderen die in de toekomst over dit thema onderzoek doen. Vandaar ook de verslaglegging in digitale vorm via dit portfolio.
Na een paar maanden studie bleek al snel dat het onmogelijk is om de hele Leidse periode van Paul Ehrenfest te onderzoeken. Na wat grasduinen in het archief in Leiden, stuitte ik op de correspondentie met Niels Bohr en begon hier meer over te lezen (lit. ??). Uiteindelijk besloot ik me in eerste instantie te concentreren op de periode 1916 (publicatie van Ehrenfest's artikel over adiabatische veranderingen) via 1923 (publicatie van Ehrenfest's artikel over de behandeling door Bohr van het adiabatisch principe) tot 1925 (introductie van de golfmechanica en ontdekking van de elektron-spin). Deze periode was met name interessant, omdat het een opmaat zou zijn voor een nieuwe benadering van de quantumtheorie en een op hande zijnde crisis voor Bohr's atoommodel.
Ehrenfest wordt ook wel omschreven als het geweten van de fysica in zijn tijd (lit. ??). Op welke manier mengde Ehrenfest zich in het quantumtheoretische debat tussen 1916 en 1925? En hoe waardeerden zijn vrienden en collega's de kritiek en suggesties die Ehrenfest had? Dat studenten van Ehrenfest een grote rol speelden in de ontwikkeling van de fysica in die tijd staat buiten kijf (Burgers, Kramers, Goudsmit, Uhlenbeck), maar welke rol speelde Ehrenfest zelf? In mijn onderzoek staat het adiabatisch principe van Ehrenfest centraal, omdat algemeen wordt aangenomen dat dit zijn belangrijkste bijdrage is geweest. Maar bleef het in deze periode beperkt tot deze bijdrage?
De volgende aspecten uit het leven van Paul Ehrenfest zijn ook belangrijk om mee te nemen in mijn onderzoek:
Dit zijn centrale thema's in mijn onderzoek. De antwoorden op de vragen geven hopelijk aanleiding tot discussie over de rol van Ehrenfest in de fysica tijdens het interbellum. Het onderzoek is daarom deels wetenschappelijk historisch en deels wetenschappelijk inhoudelijk.